Nowoczesne
formy leczenia

Podstawą leczenia schizofrenii jest ciągłe stosowanie właściwie dobranych leków przeciwpsychotycznych.

Jak najszybciej należy rozpocząć stosowanie leku, który skutecznie zredukuje objawy, będzie dobrze tolerowany i umożliwi pacjentowi ciągłą, regularną terapię. Bez tego nierealne jest osiągnięcie sukcesu terapeutycznego.

Psychoza

Pamiętaj!

Wygodną formą leczenia, która może ułatwić pacjentowi funkcjonowanie i leczenie są leki długodziałające, które przyjmuje się co 2-4 tygodni.

Farmakoterapia, niezależnie od drogi podawania leków, powinna być jednak uzupełniona o inne metody terapeutyczne: psychoterapię, psychoedukację i pracę z rodziną czy opiekunem chorego.

 

Leki o przedłużonym działaniu

Nie tylko badania naukowe, ale i codzienność pacjenta dowodzą, że im większa częstość stosowania leków, tym niższy poziom współpracy, tym szybciej pacjenci przerywają leczenie.

Problem ten dotyczy nie tylko schizofrenii, ale wszystkich chorób przewlekłych, takich jak cukrzyca, nadciśnienie, a nawet astma oskrzelowa. Dlatego współczesna farmakologia stara się tworzyć takie formy leków, które mają jak najdłuższy czas działania. Na świecie i w Polsce dostępne są leki przeciwpsychotyczne o przedłużonym działaniu.

Psychoza

Pamiętaj!

Nowoczesne leki przeciwpsychotyczne łączą w sobie cechy leków przeciwpsychotycznych typu depot z zaletami leków atypowych.

Rozpuszczalnika w tych lekach nie stanowi już olej (tylko woda do iniekcji), dlatego bolesność podania jest znacznie mniejsza niż przy stosowaniu leków klasycznych w formie depot. Iniekcje wykonuje się również domięśniowo, ale w przypadku niektórych leków pacjent ma możliwość wyboru miejsca podania: pośladek lub ramię.

Dzięki powoli uwalnianej substancji czynnej, identycznej z doustnym lekiem przeciwpsychotycznym, utrzymuje się stałe stężenie tego leku w surowicy krwi. Jest to jednocześnie stężenie niższe od stężeń osiąganych przy stosowaniu leku doustnego, co zapobiega objawom ubocznym, które mogą pojawiać się przy stosowaniu formy doustnej tego leku (np. umiarkowane objawy pozapiramidowe czy objawy podwyższonego poziomu prolaktyny). Zastrzyki wykonuje się co 2–4 tygodnie, ponieważ taki jest okres utrzymywania się leku w stałym stężeniu. W ten sposób pacjent nie musi codziennie pamiętać o przyjmowaniu pewnej ilości tabletek.

Schizofrenia

Warto wiedzieć, że...

Stosowanie leków przeciwpsychotycznych o przedłużonym działaniu znacznie ułatwia kontynuowanie leczenia, wydłuża okresy remisji i wielokrotnie zmniejsza ryzyko nawrotu (w porównaniu ze stosowaniem tych samych substancji w terapii codziennej).

Do zasadniczych grup chorych, którzy mogą skorzystać ze zmiany dotychczasowego leku atypowego na długodziałające leki przeciwpsychotyczne, należą:

  • pacjenci z częstymi nawrotami, spowodowanymi gorszą współpracą w przyjmowaniu doustnych atypowych leków przeciwpsychotycznych,
  • pacjenci przyjmujący doustne atypowe leki przeciwpsychotyczne o gorszej współpracy,
  • stabilni pacjenci przyjmujący leki przeciwpsychotyczne klasyczne o przedłużonym działaniu, stabilni, ale z objawami pozapiramidowymi,
  • pacjenci przyjmujący doustne atypowe leki przeciwpsychotyczne, którzy mają częste nawroty psychozy o nieznanych przyczynach,
  • pacjent stabilni na doustnych lekach przeciwpsychotycznych konwencjonalnych, ale doświadczający objawów pozapiramidowych.

 

Przyjmowanie leków o przedłużonym działaniu

Schizofrenia

Warto wiedzieć, że...

Wszystkie leki przeciwpsychotyczne o przedłużonym działaniu są podawane w formie zastrzyków domięśniowych.

W przeważającej większości miejscem podania jest pośladek. W przypadku niektórych leków pacjent ma możliwość wyboru miejsca podania: pośladek lub ramię. Iniekcje wykonuje personel medyczny (zazwyczaj pielęgniarka). Na iniekcje należy zgłaszać się w określonych przez lekarza terminach (co 2–4 tygodnie) i poza wyjątkami zabieg ten nie wymaga żadnego przygotowania. O sytuacjach wymagających szczególnych procedur personel medyczny informuje przed podaniem iniekcji konkretnych preparatów.

 

 

Kompleksowa terapia schizofrenii

Kompleksowa terapia schizofrenii w ramach spójnego systemu opieki nad chorym obejmuje nie tylko leczenie farmakologiczne, ale także terapię psychospołeczną oraz z jednej strony wsparcie rodziny i opiekunów, a z drugiej wsparcie społeczne i zawodowe.

Terapia ta nie skupia się wyłącznie na leczeniu objawów psychopatologicznych i zaburzeń funkcji poznawczych. Dużą rolę odgrywa w niej także poprawa funkcjonowania psychospołecznego osoby chorej i zapewnienie jej pełnienia ważnych ról społecznych. Niebagatelne znaczenie ma ponadto zajęcie przez chorego i jego bliskich właściwego stanowiska wobec choroby. Aby ta kompleksowa terapia była możliwa, potrzebny jest udział lekarza, pielęgniarki, psychologa, pracownika socjalnego i wielu innych osób oraz dostęp do jednostek opieki zdrowotnej i innych form wsparcia i opieki.

 

Udział pacjenta w farmakoterapii

Często się zdarza, że pacjent po ustąpieniu ostrych objawów czuje się zdrowy, chce o chorobie zapomnieć, trudno mu się zgodzić z propozycją przyjmowania leków czy odbywania psychoterapii, bo chce być traktowany jak osoba zdrowa. Tymczasem propozycja leczenia zapobiegającego nawrotom nie ma na celu utrzymywania pacjenta nadal w roli chorego. Chodzi o wyposażenie osoby po przebytym epizodzie psychozy – jako osoby podatnej na nawrót choroby – w środki zapobiegające temu nawrotowi, a także w wiedzę, jak tymi środkami się posługiwać.

Psychoza

Pamiętaj!

Leczenie przeciwdziałające nawrotom nie ma być barierą, lecz wsparciem w prowadzeniu normalnego życia. Wymaga ono jednak aktywnego zaangażowania i współpracy chorego.

Coraz częściej terapeuci próbują angażować pacjenta w podejmowanie decyzji co do własnej terapii. Początkowo należy zdać się na opinię lekarza odnośnie do leczenia. Po pewnym czasie, wraz ze wzrostem świadomości chorych, którzy mają różne doświadczenia ze stosowanymi lekami, pacjent staje się w pewnej mierze ekspertem w dziedzinie swego leczenia i może podpowiadać lekarzowi najlepsze jego zdaniem metody terapii.

Schizofrenia

Warto wiedzieć, że...

Pacjent, który ma wiedzę na temat choroby, rozumie potrzebę leczenia, potrafi precyzyjnie komunikować problemy wynikające z choroby, jak również niekorzystne efekty działania leków.

Wiedza na temat mechanizmów działania leków ułatwia pacjentowi kontynuowanie terapii nawet wtedy, gdy pojawiają się działania niepożądane.

Schizofrenia

Czy wiesz, że...

Ważne jest, aby pacjent wraz ze swoim terapeutą określał cele własnej terapii i metody ich osiągnięcia. Nawiązanie aliansu terapeutycznego pacjent – opiekun – terapeuta zwiększa szansę na dobrą współpracę w terapii.

Jest to niezmiernie ważne, ponieważ każda przerwa w leczeniu lub umyślne nieprzyjmowanie leków może przyczynić się do przekreślenia pozytywnych skutków dotychczasowej terapii i negatywnie wpłynąć na stan zdrowia pacjenta.

Zobacz także

Potrzebujesz porady lekarza specjalisty?
Skorzystaj z wyszukiwarki, która pomoże znaleźć placówki w Twojej okolicy.

lub wybierz

Kliknij, aby wrócić do artykułu.

Strona została opublikowana przez firmę