Świadczenia pomocy
społecznej

Ośrodki pomocy społecznej

Ośrodki pomocy społecznej działają w każdej gminie, udzielając pomocy osobom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej.

Pomoc ta przybiera formę:

  • pracy socjalnej,
  • świadczeń finansowych (zasiłki losowe),
  • świadczeń rzeczowych (odzież, pożywienie, schronienie),
  • przyznania wsparć usługowych,
  • skierowania do ośrodków poradnictwa specjalistycznego lub ośrodków wsparcia.

Pomoc jest przydzielana osobom zamieszkującym lub przebywającym na terenie danej gminy (dzielnicy miasta) bezpłatnie, ale niektóre jej formy – za odpłatnością, której wielkość uzależnia się od poziomu dochodów danej osoby.

 

Poradnictwo specjalistyczne

 

W ramach pomocy społecznej gminy i powiaty organizują na swoim terenie poradnictwo specjalistyczne, takie jak:

  • poradnictwo rodzinne (w trudnościach małżeńskich, problemach wychowawczych),
  • poradnictwo dla osób i rodzin w kryzysach życiowych,
  • poradnictwo dla uzależnionych od alkoholu i innych substancji (leków, narkotyków) oraz ich rodzin,
  • poradnictwo dla ofiar i sprawców przemocy.

Pomoc świadczona jest nieodpłatnie w ramach ośrodków pomocy społecznej, centrów interwencji kryzysowej, poradni rodzinnych, punktów konsultacyjnych dla osób uzależnionych i ich rodzin oraz dla ofiar i dla sprawców przemocy (na podstawie ustawy o pomocy społecznej, ustawy o wychowaniu do trzeźwości i rozwiązywaniu problemów alkoholowych, ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie).

 

Centra interwencji kryzysowej

 

Centra interwencji kryzysowej świadczą pomoc psychologiczną, socjalną, prawną, pedagogiczną, psychoterapeutyczną oraz oferują w razie potrzeby konsultacje psychiatryczne, interwencje w środowisku, mediacje, rzecznictwo i doraźne schronienie (nocleg w hostelu).

Pomoc udzielana jest osobom znajdującym się w kryzysie, zwłaszcza w związku z następującymi sytuacjami i zdarzeniami:

  • konflikty rodzinne, przemoc domowa,
  • agresja,
  • przemoc seksualna, wykorzystywanie seksualne dzieci,
  • uzależnienia,
  • samobójstwa,
  • utraty okołoporodowe,
  • bezrobocie,
  • wypadki, katastrofy,
  • gwałty,
  • żałoba, żal, przeżycia traumatyczne,
  • przestępstwa,
  • dyskryminacja,
  • nadużycie władzy.

Do najważniejszych faz interwencji kryzysowej należą:

  • diagnoza – analiza zdarzeń i konfliktów kluczowych w powstaniu sytuacji kryzysowej oraz poznanie specyfiki wrażliwości i sposobów reagowania osoby znajdującej się w kryzysie;
  • ocena subiektywnego znaczenia zdarzeń dla osoby w kryzysie i ocena źródeł konfliktów;
  • pomoc w radzeniu sobie z emocjami i impulsami, słuchanie, rozważanie alternatywnych rozwiązań;
  • sformułowanie przy aktywnym udziale osoby znajdującej się w kryzysie planu działania zmierzającego do wyjścia z tego kryzysu, rozwiązania konfliktu;
  • towarzyszenie, wspieranie danej osoby w realizacji planu – pomoc w znalezieniu źródeł wsparcia (rodzina, znajomi, instytucje udzielające pomocy).
psychoza

Pamiętaj!

Reakcje emocjonalne i zniekształcenia poznawcze u osoby w kryzysie są problemami psychologicznymi – wymagają interwencji psychologicznych i socjalnych, ale nie muszą osiągać poziomu zaburzeń psychicznych wymagających interwencji medycznej.

schizofrenia

Warto wiedzieć, że ...

Nierozwiązana sytuacja kryzysowa może jednak prowadzić do zaburzeń psychicznych lub psychosomatycznych.


O rozpoznaniu zaburzeń psychicznych związanych ze stresem decyduje rodzaj objawów, ich nasilenie i proporcja w stosunku do bodźca, a także brak podatności na oddziaływania psychologiczne i interwencje psychospołeczne. W takich sytuacjach potrzebna jest konsultacja lekarska. W ośrodkach interwencji kryzysowej dostępne są konsultacje psychiatry, niekiedy ośrodek kieruje osobę znajdującą się w kryzysie do odpowiedniej poradni specjalistycznej.


brak zdrowia psychicznego

Czy wiesz, że...

Do ośrodka interwencji kryzysowej można się zwrócić bez skierowania, osobiście lub telefonicznie, w wielu centrach – całodobowo, w niektórych – w wyznaczonych godzinach.



W Polsce w 16 województwach istnieje ponad 100 centrów (ośrodków) interwencji kryzysowej. Centra są organizowane, finansowane, prowadzone i nadzorowane przez starostwa powiatowe, powiatowe centra pomocy rodzinie, ośrodki pomocy społecznej, urzędy powiatowe lub miejskie.


brak zdrowia psychicznego

Czy wiesz, że...

Informacje o centrach interwencji kryzysowej i dane kontaktowe można znaleźć na stronie internetowej: http://www.interwencjakryzysowa.pl/

 

Poradnie rodzinne

 

Specjalistyczne poradnie rodzinne są organizowane w powiatach i większych miastach. Celem ich działania jest wspieranie rodzin, a w szczególności:

  • promocja rodziny i propagowanie zdrowego stylu życia,
  • udzielanie specjalistycznej pomocy i porad rodzinom,
  • wspieranie rodzin w samodzielnym radzeniu sobie z problemami,
  • informacja i edukacja w zakresie problematyki życia rodzinnego.

W swojej działalności poradnie proponują:

  • konsultacje, porady psychologiczne, wychowawcze, pedagogiczne,
  • porady prawne,
  • mediacje małżeńskie i rodzinne,
  • psychoterapię indywidualną i grupową (dla osób dorosłych, dzieci i młodzieży),
  • terapię małżeńską i partnerską, terapię rodzinną,
  • grupy wsparcia,
  • treningi, warsztaty.

Aby skorzystać z pomocy poradni rodzinnej, nie wymaga się posiadania skierowania, a porady udzielane są nieodpłatnie. Poradnie przyjmują mieszkańców określonego obszaru – powiatu, gminy lub miasta.

 

Domy pomocy społecznej

 

Osoby, które – z powodu choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego – albo nie są zdolne do samodzielnego zaspokajania swych podstawowych potrzeb życiowych, a nie mają możliwości korzystania z odpowiedniej pomocy i opieki innych osób w swym naturalnym środowisku życia, albo przebywają w szpitalu psychiatrycznym, a nie wymagają leczenia szpitalnego, lecz stałej opieki i pielęgnacji w domu – mają prawo do opieki całodobowej w domu pomocy społecznej (DPS).

psychoza

Pamiętaj!

Domy pomocy społecznej nie ograniczają się do zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkańców. W DPS-ie realizuje się programy aktywizujące i podnoszące sprawność mieszkańców poprzez zapewnienie im udziału w terapii zajęciowej i rehabilitacji leczniczej.

 

Dostępne są ponadto:

  • badania lekarskie,
  • specjalistyczna diagnoza,
  • świadczenia terapeutyczne i psychologiczne,
  • zaopatrzenie w odpowiednie leki i przedmioty ortopedyczne.

Rehabilitacją kieruje lekarz, w miarę możliwości – lekarz psychiatra.

Działalność domów jest ukierunkowana na usamodzielnianie się mieszkańców. Wspiera się mieszkańców w podjęciu pracy, szczególnie takiej, która ma charakter terapeutyczny. Dom pomocy społecznej umożliwia podopiecznym także zaspokajanie potrzeb związanych z religią i obcowaniem z kulturą. Zwraca się uwagę na to, aby mieszkańcy DPS-u rozwijali samorządność oraz nawiązywali i rozwijali kontakty z rodziną i społecznością lokalną.

Dom pomocy społecznej udostępnia podopiecznym informacje o ich prawach, dba o przestrzeganie tych praw oraz zapewnia sprawne wnoszenie i załatwianie skarg i wniosków.

 

Jakie dokumenty są wymagane, by zostać przyjętym do DPS-u?

 

psychoza

Pamiętaj!

Sam zainteresowany lub jego przedstawiciel ustawowy składa wniosek o umieszczenie w domu pomocy społecznej.

 

Do wniosku należy dołączyć:

  • wywiad rodzinny i środowiskowy przeprowadzony przez pracownika socjalnego z ośrodka pomocy społecznej,
  • zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia,
  • opinię ośrodka pomocy społecznej na temat stopnia sprawności,
  • decyzję o przyznaniu renty, emerytury lub zasiłku stałego i o wysokości świadczenia,
  • zgodę osoby zainteresowanej na ponoszenie odpłatności za pobyt w DPS-ie,
  • wywiad osób z rodziny zainteresowanego zobowiązanych do ponoszenia kosztów opieki nad nim w domu lub umowę o partycypowaniu w tej opłacie,
  • w przypadku osób ubezwłasnowolnionych: postanowienia sądu o ubezwłasnowolnieniu i o ustanowieniu opiekuna prawnego oraz zezwolenie opiekunowi przez sąd na umieszczenie osoby ubezwłasnowolnionej w domu opieki.

Wniosek należy złożyć w ośrodku pomocy społecznej właściwym dla miejsca zamieszkania. Dokumenty kompletuje pracownik socjalny ośrodka, a decyzję o przyznaniu miejsca w domu pomocy społecznej wydaje powiatowe centrum pomocy rodzinie po uzyskaniu dokumentacji i opinii z ośrodka pomocy społecznej.

W sytuacji, kiedy zainteresowany nie wyraża zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej, ale z powodu choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego nie jest zdolny do świadomego wyrażenia woli w tej sprawie, a równocześnie brak opieki zagraża jego życiu – sąd opiekuńczy na drodze orzeczenia może zdecydować o umieszczeniu go w domu opieki bez jego zgody. Wniosek do sądu w tej sprawie składa organ pomocy społecznej, a w sprawie osoby przebywającej w szpitalu psychiatrycznym – kierownik szpitala psychiatrycznego. Organ pomocy społecznej po wydaniu orzeczenia przez sąd decyduje, do jakiego typu domu skierować zainteresowanego. Nie wymaga to już złożenia wniosku o skierowanie do domu ani wywiadu środowiskowego.

Gdy skierowana przymusowo do domu opieki osoba jest samotna, wówczas policja powinna zabezpieczyć jej mienie do czasu ustanowienia kuratora. Kiedy taka osoba wymaga pomocy w prowadzeniu jej spraw, dyrektor domu opieki powinien wystąpić o ustanowienie dla niej kuratora.

brak zdrowia psychicznego

Czy wiesz, że...

Pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny, lecz opłata nie może być wyższa niż kwota odpowiadająca 70% miesięcznego dochodu danej osoby.

 

Domy muszą także zapewnić bezpieczne przechowywanie środków finansowych i wartościowych przedmiotów podopiecznych. Jeżeli mieszkaniec nie ma własnego dochodu, dom powinien sfinansować jego wydatki na niezbędne przedmioty osobistego użytku. Finansowanie to nie powinno jednak przekraczać 30% zasiłku stałego.



Zobacz także

Potrzebujesz porady lekarza specjalisty?
Skorzystaj z wyszukiwarki, która pomoże znaleźć placówki w Twojej okolicy.

lub wybierz

Kliknij, aby wrócić do artykułu.