Czym są zaburzenia
psychiczne?

Schizofrenia

Czy wiesz, że…

Szacuje się, że około 25% Polaków cierpi na zaburzenia psychiczne!
Szacuje się, że około 75% osób cierpiących na zaburzenia psychiczne nie otrzymuje żadnej pomocy!
1 400 000 osób zostało objętych opieką psychiatryczną w roku 2011, w tym NFZ sfinansował świadczenia dla 184 551 chorych na schizofrenię!
W roku 2014 liczba osób chorych na schizofrenię korzystających z opieki w ramach NFZ wzrosła do 187 021.

Nie każdy dyskomfort psychiczny oznacza zaburzenia psychiczne. Niepokój, lęk, smutek, zniechęcenie, bezsenność, brak apetytu są naturalnymi reakcjami na trudne zdarzenia życiowe, na konflikty, straty i doznane zawody. Reagujemy smutkiem, niepokojem, niekiedy lękiem czy rozdrażnieniem, a nawet złością na nasze niepowodzenia, rozczarowania i zawody, które zagrażają naszej dobrej samoocenie, psychicznej integralności, naszemu poczuciu bezpieczeństwa.

Definicja zdrowie psychiczne

Warto wiedzieć, że…

Tak jak ból fizyczny ostrzega przed zagrożeniem integralności biologicznej (dzięki doświadczeniu bólu odruchowo cofamy rękę przed przedmiotem gorącym lub ostrym), tak lęk i niepokój stanowią sygnały alarmujące o niebezpieczeństwie dla naszej psychiki.

Lęk i smutek pojawiające się w trudnej sytuacji nie są zaburzeniami – do tych zaburzeń może jednak dojść, jeśli nie uporamy się z niesprzyjającymi okolicznościami i związanymi z nimi emocjami.

Przewlekle utrzymujący się stres sytuacyjny, nierozwiązana sytuacja konfliktowa, skutki ciężkiego stresu traumatycznego mogą być źródłem zaburzeń związanych ze stresem i zaburzeń nerwicowych, obejmujących zaburzenia snu, nastroju, emocji i zachowania, odżywiania, zaburzenia lękowe i depresyjne.

Schizofrenia

Czy wiesz, że…

U niektórych osób skutki ciężkiego stresu mogą doprowadzić do trwałych zmian osobowości. U osób podatnych na kryzysy życiowe i zdarzenia losowe mogą przyczyniać się do wyzwolenia pierwszego epizodu lub nawrotu zaburzeń psychotycznych z grupy schizofrenii, zaburzeń urojeniowych, afektywnych (depresyjnych i maniakalnych).

Aby dać sobie radę w trudnych sytuacjach, które niesie życie, potrzebujemy wsparcia innych osób, a niekiedy również pomocy specjalistycznej. Pomiędzy pełnią zdrowia psychicznego a chorobą psychiczną istnieje bowiem nieostro odgraniczony obszar, w którym występują nasilające się przejawy dyskomfortu psychicznego i trudności radzenia sobie z bieżącymi zdarzeniami.

Psychoza

Pamiętaj!

Przy długotrwale utrzymujących się znacznie nasilonych przejawach dyskomfortu psychicznego (w postaci lęku lub obniżenia nastroju, zaburzeń snu i apetytu, rozdrażnienia i impulsywności), gdy objawy te zakłócają nasze funkcjonowanie i relacje z innymi ludźmi – możemy mówić o zaburzeniach psychicznych, wymagających pomocy specjalistycznej.

Do zaburzeń psychicznych zaliczamy:

  • zaburzenia adaptacyjne,
  • zaburzenia lękowe,
  • zaburzenia depresyjne,
  • zaburzenia jedzenia,
  • zaburzenia zachowania,
  • zaburzenia emocji.

Sytuacje wysokiego ryzyka

W sytuacji znacznego i długotrwałego stresu osoby o wrodzonej zwiększonej podatności na zakłócenia funkcjonowania psychiki, np. obciążone rodzinnie (genetycznie), i o mniejszych zasobach zdrowia psychicznego (słabych umiejętnościach społecznych, ograniczonej zdolności radzenia sobie z emocjami, małej liczbie, trudno dostępnej i niesprawnie działającej sieci osób udzielających wsparcia) mogą być zagrożone wystąpieniem epizodu choroby psychicznej – psychozy (schizofrenia, depresja lub mania z objawami psychotycznymi, zaburzenia urojeniowe). Do wystąpienia epizodu psychotycznego może także przyczynić się nadużywanie alkoholu lub sięganie po narkotyki.

Jak sobie radzić w kryzysie?

Kryzysy życiowe i rodzinne, traumatyczne zdarzenia losowe to sytuacje, które po przezwyciężeniu mogą zwiększyć zasoby doświadczeń i umiejętności radzenia sobie danej osoby, a także przyczynić się do rozwoju osobowości i zwiększenia zdolności adaptacyjnych. Są to jednak również sytuacje, które mogą przerastać indywidualne możliwości radzenia sobie danej jednostki i stać się źródłem zagrożenia dla jej zdrowia psychicznego i somatycznego.

Osoby przeżywające trudności życiowe i doświadczające traumatycznych zdarzeń są narażone na nadużywanie alkoholu, leków uspokajających i innych substancji, zwłaszcza narkotyków, jako najprostszych metod radzenia sobie z emocjami. Może to doprowadzić do uzależnienia od tych substancji. Wsparcie i pomoc specjalistyczna udzielana osobom przeżywającym trudne sytuacje życiowe lub doświadczającym dramatycznych zdarzeń losowych nie tylko pomaga im poradzić sobie z negatywnymi emocjami, przemyśleć sytuacje i zaplanować strategie wychodzenia z kryzysu, ale może mieć istotne znaczenie w zapobieganiu zaburzeniom psychicznym. Często wystarcza wsparcie i pomoc rodziny i przyjaciół, ale niekiedy potrzebna jest ponadto pomoc specjalistyczna. Pomoc tę zapewnia obywatelom państwo w ramach pomocy społecznej i służby zdrowia poprzez działalność powołanych w tym celu odpowiednich specjalistów i instytucji.

Kiedy szukać pomocy specjalistycznej?

Należy mieć na uwadze, że człowiek ma złożoną bio-psychospołeczno-duchową naturę. W stanie zdrowia ustrój ludzki posiada zdolność adaptowania do zmieniających się warunków otaczającego go środowiska, radzenia sobie z zagrożeniami zewnętrznymi i konfliktami wewnętrznymi, psychicznymi. W przypadku jednak nadmiernych obciążeń przekraczających możliwości adaptacyjne dochodzi do zachwiania homeostazy, czyli równowagi ustroju człowieka. A to z kolei prowadzi do zmniejszonej odporności biopsychicznej, sprzyjając zapadaniu na różne choroby – zarówno somatyczne, jak i psychiczne.

Psychoza

Pamiętaj!

Ważne jest, aby pamiętać, że zaburzenia psychiczne mogą się przejawiać nie tylko w sferze psychiki, ale także w sferze cielesnej (somatycznej).

Podobnie choroby somatyczne mogą się objawiać dolegliwościami zarówno somatycznymi (bóle, osłabienie), jak i psychicznymi (drażliwość, niepokój, pogorszenie nastroju). Dlatego lekarze pierwszego kontaktu (lekarz ogólny, internista, lekarz rodzinny) zajmują się diagnozowaniem i rozpoznawaniem chorób somatycznych i psychicznych. Podobnie lekarz psychiatra, diagnozując zaburzenia psychiczne, bada stan somatyczny pacjenta, aby wykluczyć lub rozpoznać chorobę somatyczną.

Potrzebujesz porady lekarza specjalisty?
Skorzystaj z wyszukiwarki, która pomoże znaleźć placówki w Twojej okolicy.

lub wybierz

Kliknij, aby wrócić do artykułu.

Strona została opublikowana przez firmę